İlk Yardım Ekibi: İşyerinde Kaç İlkyardımcı Gerekir, Hangi Eğitimi Alır?
İşyerinde bir kaza ya da ani rahatsızlık olduğunda sağlık ekipleri gelene kadar ilk müdahaleyi kimin yapacağı önceden belli olmalıdır. Bu yazıda İlkyardım Yönetmeliği’ne (Resmî Gazete 29.07.2015, sayı 29429; sonraki değişiklikleriyle) göre işyerinde kaç ilkyardımcı bulundurulacağını, eğitimin süresini ve belgenin geçerlilik süresini özetledik.
İlkyardımcı kimdir?
Yönetmeliğe göre ilkyardımcı, Sağlık Bakanlığı’nca belirlenen standartlara uygun eğitimi alarak ilkyardımcı belgesi sahibi olan kişidir. İlkyardım; kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, olay yerindeki mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır. Yani ilkyardımcı tedavi etmez; hayatı kurtarmak ve durumun kötüleşmesini önlemek için ilk müdahaleyi yapar.
İşyerinde kaç ilkyardımcı bulundurulur?
İş sağlığı ve güvenliği kapsamında Yönetmelik şu sayıları zorunlu tutar:
| Tehlike sınıfı | Bulundurulacak ilkyardımcı |
|---|---|
| Az tehlikeli | Her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı |
| Tehlikeli | Her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı |
| Çok tehlikeli | Her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı |
Örneğin 25 çalışanı olan tehlikeli bir işyerinde 15’e kadar için 1, kalan çalışanlar için bir tane daha olmak üzere en az 2 ilkyardımcı gerekir. Vardiyalı çalışan işyerlerinde her vardiyada en az bir ilkyardımcı bulunması pratikte de gereklidir; bu nedenle sayıyı vardiya düzenine göre planlamanızı öneririz.
İlkyardımcı sayısının hangi tehlike sınıfına göre hesaplandığını bilmiyorsanız tehlike sınıfı nasıl belirlenir? yazımıza bakabilirsiniz.
İlkyardım eğitimi kaç saattir, nerede alınır?
- İlkyardım eğitimi: 16 saat. Bunun içinde temel yaşam desteği (2 saat), otomatik eksternal defibrilatör kullanımı (2 saat) ve afetlerde ilkyardım (4 saat) gibi bölümler yer alır.
- Nerede: Eğitimler Sağlık Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş ilkyardım eğitim merkezlerinde verilir. Kurum dışı, yetkisiz kurs sertifikaları geçerli sayılmaz.
- Sınav: Eğitim sonunda teorik ve uygulamalı sınav yapılır; her ikisinden de 100 üzerinden en az 85 alanlara ilkyardımcı belgesi verilir.
- Şart: Katılımcının en az ilkokul mezunu olması gerekir.
Acil durum ekipleri içindeki ilk yardım ekibinin eğitimi de bu Yönetmeliğe göre yapılır; acil durum eylem planı yazımızda diğer ekipleri anlattık.
Belge ne kadar geçerlidir, nasıl yenilenir?
- İlkyardımcı belgesinin geçerlilik süresi üç yıldır.
- Belgenin yenilenmesi için güncelleme eğitimi alınması gerekir. Bu eğitim, ilk eğitimin yarısı süreyle (8 saat) düzenlenir.
- Güncelleme eğitimini belge süresi dolmadan planlamak, belgenin kesintisiz geçerli kalması için en güvenli yoldur.
Belgesi geçersiz kalan çalışanı ilkyardımcı sayısına dahil edemezsiniz. Belge bitiş tarihlerini bir listede takip etmek bu yüzden önemlidir.
İşveren ne yapmalı?
- İşyerinizin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre gereken ilkyardımcı sayısını belirleyin.
- Vardiyaları ve bölümleri dikkate alarak ilkyardımcıları farklı alanlardan seçin.
- Görevlendirmeden önce çalışan temsilcisinin görüşünü alın; Kanun, ilk yardım için kişilerin görevlendirilmesinde çalışan temsilcisinin önceden görüşünün alınmasını ister.
- Kişileri yetkili bir ilkyardım eğitim merkezine yönlendirin ve belgelerini işyeri dosyasında saklayın.
- İlkyardımcı listesini çalışanların görebileceği yere asın ve acil durum planına işleyin.
- Belge bitiş tarihlerini takip edin; güncelleme eğitimini süresinden önce planlayın.
Sık yapılan hatalar
- İlkyardımcı sayısını çalışan sayısına göre hesaplamamak, sayıyı artık güncellememek
- Süresi dolan belgeyi yenilemeyi unutmak
- Yalnızca bir vardiyada ilkyardımcı bulundurmak
- Resmî eğitim belgesi olmayan bir “kurs” sertifikasına güvenmek
- İlkyardım dolabını ve malzemesini hiç kontrol etmemek
Not: Mevzuat değişebilir; uygulamadan önce güncel Yönetmelik metnini Mevzuat Bilgi Sistemi’nden kontrol edin. Yönetmelik 2020 ve 2025’te değiştirilmiştir; ilkyardımcı sayıları, 16 saatlik eğitim süresi ve üç yıllık belge geçerliliği güncel metinle uyumludur. Güncelleme eğitiminin süresi ile belge süresi dolduktan sonra tanınan ek süre gibi ayrıntıları eğitim alacağınız yetkili merkezden de teyit edin.
İlgili sayfalar
İlkyardımcı sayınızı hesaplatmak veya acil durum ekibinizi kurmak için bize yazın: 0537 323 53 31 veya WhatsApp. İsterseniz ücretsiz durum kontrolü talep edebilirsiniz.