İş Kazası Olunca Ne Yapılır? SGK Bildirim Adımları
İş kazası anında işverenin ilk kararı, sonraki tüm süreci belirler: Kime, ne zamana kadar bildirim yapılacak? Bu yazıda 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesi ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) iş kazası bilgilendirmesine göre, hizmet akdiyle çalışan (4/a) sigortalılar için adımları sıraladık.
Önce: Kaza anında ne yapılır?
- Yaralıya müdahale edin. İlk yardım ekibi devreye girer, gerekirse 112 aranır ve çalışan sağlık kuruluşuna ulaştırılır.
- Tehlikeyi kontrol altına alın. Kazaya neden olan makineyi durdurun, alanı güvene alın, ikinci bir kazayı önleyin.
- Kolluğa derhal haber verin. SGK’nın açıklamasına göre işveren, iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhal bildirir.
- Olay yerini ve delilleri koruyun. Gerekli durumlarda fotoğraf çekin, tanık bilgilerini not edin; bu bilgiler sonraki inceleme ve raporda kullanılır.
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimini bilgilendirin. Kaza incelemesinin teknik tarafında onlardan destek alınır.
Kime, ne kadar sürede bildirilir?
| Bildirim | Kim bildirir? | Süre |
|---|---|---|
| Kolluk kuvvetleri | İşveren | Derhal |
| Sosyal Güvenlik Kurumu (iş kazası) | İşveren | Kazadan sonraki 3 iş günü içinde |
| Sosyal Güvenlik Kurumu (meslek hastalığı) | İşveren | Sağlık hizmeti sunucusu veya işyeri hekimi bildirdiğinde, öğrendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde |
| SGK’ya, kendisine intikal eden iş kazaları | Sağlık hizmeti sunucusu | En geç 10 gün içinde |
SGK’nın örneğiyle: Pazartesi günü iş kazası geçiren sigortalının Kuruma bildirimi en geç Perşembe günü, Çarşamba günü geçirenin ise en geç Pazartesi günü yapılmalıdır. Süre iş günü ile sayıldığı için hafta sonu hesaba girmez.
SGK’ya bildirim nasıl yapılır?
SGK’ya göre hizmet akdine tabi sigortalıların iş kazası bildirimi iki yoldan yapılabilir:
- e-Sigorta uygulaması üzerinden elektronik ortamda veya
- “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu” (SGK-032) doldurularak doğrudan ya da posta yoluyla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi’ne gönderilerek.
Form, SGK’nın “Form ve Dilekçeler” sayfasından indirilebilir.
İşverenin kayıt ve inceleme yükümlülüğü
6331 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre işveren, SGK bildiriminden bağımsız olarak şunları yapmakla yükümlüdür:
- Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yapmak ve bunlarla ilgili raporları düzenlemek.
- İşyerinde meydana gelen, yaralanma veya ölüme yol açmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanının zarar görmesine neden olan olayları veya bu potansiyeli taşıyan olayları (“ramak kala”) incelemek ve rapor düzenlemek.
Yani yaralanmasız bir olay bile kayıt ve inceleme konusudur. Bu inceleme, risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesi için de önemli bir veridir.
Süresinde bildirim yapılmazsa ne olur?
SGK’nın açıklamasına göre 4/a sigortalılar için belirtilen sürelerde bildirim yapılmazsa:
- Bildirimin Kuruma yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir.
- Bildirimi süresinde yapmayan işverene idari para cezası uygulanır. Ceza tutarı işyerindeki sigortalı sayısına ve tehlike sınıfına göre değişir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; güncel tutarı SGK’dan teyit edin.
Kaza sonrası yapılması iyi olan işler
- Kaza nedenini inceleyip kök nedeni belirlemek; tekrarını önleyecek düzeltici faaliyet planlamak.
- Gerekirse çalışanlara ek İSG eğitimi vermek ve acil durum planını güncellemek.
- Yaralı çalışanın dönüşünde sağlık durumunu işyeri hekimiyle değerlendirmek.
- Kaza dosyasını (tutanak, rapor, SGK bildirimi) saklamak.
Sık yapılan hatalar
- “Hafif yaralanma” diye bildirimi geciktirmek veya hiç yapmamak
- Süreyi takvim günü sanıp iş günü hesabını yanlış yapmak
- Kolluğa bildirimi atlayıp yalnızca SGK’ya bildirmek
- Yaralanmasız (ramak kala) olayları kayıt altına almamak
- Kaza sonrası risk değerlendirmesini ve eğitimleri güncellememek
Not: Mevzuat ve idari para cezası tutarları değişebilir; uygulamadan önce güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi’nden ve SGK’dan kontrol edin. Bu yazı genel bilgi içindir, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili sayfalar
İş kazası sonrası inceleme, risk değerlendirmesi güncellemesi ya da eğitim planı için bize yazın: 0537 323 53 31 veya WhatsApp. İsterseniz ücretsiz durum kontrolü talep edebilirsiniz.